دست سینمای کودک از اکران کوتاه است/ درهای بسته سینما به روی بچه‌ها


به گزارش خبرنگار مهر، از جمله مشکلات سینمای کودک غیر از دردسرهای جذب حمایت برای تولید و مسایلی درباره فیلمنامه و دیگر مراحل ساخت، اکران این فیلم‌ها است و خیلی از این تولیدات رنگ اکران را به خود نمی‌بینند و تنها در جشنواره‌های مختلف با نمایش‌های محدود با مخاطبان غیر کودک روی پرده می‌روند و یا اگر اکران هم می‌شوند اکرانی محدود در برخی از شهرها و سینماهاهای خاص به آنها تعلق می‌گیرد.


طبق بررسی‌های انجام شده و آمار به دست آمده با همکاری بنیاد سینمایی فارابی به عنوان یکی از متولیان اصلی سینما در ایران، در دو سال گذشته معدود فیلم‌هایی از 30 فیلم تولید شده در عرصه سینمای کودک به اکران درآمده است.


بر همین اساس فیلم‌های تولیدی چند سال اخیر در سینمای کودک؛ چه آنهایی که فرصت اکران یافتند و چه آنهایی که نیافتند در این گزارش آمده است.


“باد و مه” از ساخته‌های محمدعلی طالبی به تهیه‌کنندگی ناصر دهقان از فیلم‌های اکران نشده سینمای کودک است. این فیلم که با نام “دوباره پرواز کن” مجوز ساخت گرفته بود داستان کودکی را روایت می‌کند که در دوران جنگ تحمیلی بر اثر بمباران مادر خود را از دست داده و بر اثر این انفجار کر و لال شده است.



فیلم “پاریس تا پاریس” به کارگردانی محمدحسین لطیفی در اسفندماه سال 1390 اکران شد. این فیلم داستان اسماعیل حقیقت است. اسماعیل دانشجوي رشته پزشكي يكي از دانشگاه هاي پاريس بوده که با آغاز جنگ تحميلي به ايران برگشته و در جبهه جنگیده و از جانبازان شیمیایی است. این رزمنده تحصیل کرده برای درمان خود به فرانسه سفر می کند. اما در این سفر یلدا دختر خود را همراه می‌برد و این‌بار خاطرات خود را با یلدا در میان می‌گذارد.


فیلم “ننه نقلی” به کارگردانی و تهیه‌کنندگی پرویز صبری از دیگر فیلم های سینمای کودک است که هنوز رنگ اکران ندیده است. “ننه نقلی” اقتباس آزاد از قصه معروف “كدو قلقله زن” است و داستان پيرزنی است که برای ديدن دخترش بايد از جنگل با مخاطرات و حيوانات وحشی موجود در آن گذر كند.


فیلم “فیتیله و ماه پیشونی” به کارگردانی آرش معیریان و تهیه‌کنندگی احمد نجفی اسفند سال 1390 اکران شد. در این فیلم عموهای فیتیله ای شامل حمید گلی، محمد مسلمی و علی فروتن بازی کرده اند. داستان این فیلم درباره ماه پیشونی است که توسط آدم‌هایی ربوده می‌شود و بچه‌های مهد کودک از گروه فیتیله‌ها می‌خواهند که ماه پیشونی را پیدا کرده و به قصه‌ها برگردانند. 


فیلم سینمایی “یک فراری از بگبو” به کارگردانی هاتف علیمردای و تهیه کنندگی داریوش باباییان از دیگر فیلم هایی است که براساس آمار فارابی در سال 1390 اکران شد. این فیلم داستان یک موجود فضایی است که طی اتفاقی ناخواسته به زمین می آید.



فیلم سینمایی “آقای مدیر” به کارگردانی حسن آقاکریمی از محصولات کانون پرورش فکری کودک و نوجوان است. این فیلم سینمایی در آبان ماه سال 1390 در روستای سربیشه خرم آباد کلید خورد و در 26 آذر همان سال ساخت آن به پایان رسید. این فیلم سینمایی هنوز به اکران عمومی در نیامده است.


داستان این فیلم سینمایی درباره آموزگار یک مدرسه است كه به دليل سفری كه به مشهد دارد از دانش‌آموزان خود مي‌خواهد تا هر كدام نامه‌ای برای امام رضا (ع) بنويسند تا او اين نامه‌ها را به مشهد ببرد اما به دليل مشكلی كه برای اين مدیر پیش می آید از سفر مشهد بازماند و تمامی نامه‌ها را به بچه‌ها بازگرداند به جز نامه‌ای كه بر روی آن نام كسی نوشته نشده بود.



فیلم سینمایی “بازگشت به آینده” به کارگردانی علی عبدالعلی‌زاده در سال 89 فیلمبرداری شد و در جشنواره بیست و ششم فیلم کودک به نمایش درآمد. تنها نمایش این فیلم جشنواره فیلم کودک بود و این فیلم سینمایی هنوز به اکران عمومی درنیامده است. فیلم سینمایی”بازگشت به آینده” سفری تخیلی و فانتزی به گذشته است که با توجه به مضمون آن تنها جنبه سرگرمی را برای کودکان و نوجوانان دارد.


فیلم “بالابان” به کارگردانی و تهیه‌کنندگی سیدرضا صافی است که از تولیدات سیمای مرکز بوشهر است که از این فیلم تلویزیونی یک نسخه سینمایی تهیه شده و قرار بود پاییز سال گذشته اکران شود اما تاکنون روی پرده سینماها نرفته است. داستان این فیلم درباره پسر نوجواني به نام شاهين است كه سالها پيش پدر محيط بانش را در رويارويي با قاچاقچيان پرنده از دست داده است. او اكنون 18 سال دارد و دست روزگار او را در موقعيتي قرار داده كه بايد ميان وفاداری به پدر يا پا نهادن در مسير قاتلان پدرش يكی را انتخاب كند.


فیلم سینمایی “بچگیتو فراموش نکن” به کارگردانی جلال فاطمی و تهیه‌کنندگی محمدحسن نجم از آذر سال 1390 وارد مرحله تولید شد. این فیلم سینمایی در حالی در انتظار اکران به سر می برد که به گفته محمدحسن نجم از سال 90 تا کنون هنوز منتظر اعلام نظر نهایی مسئولان فارابی برای به نمایش درآمدن است. “بچگیتو فراموش نکن” درباره ارتباط متقابل کودکان و بزرگترها و آرزوهای آن ها است؛ کودکان  می‌خواهند بزرگ شوند و بزرگتر‌ها دلشان می‌خواهد کودک باشند، ولی گاهی آرزوها در صورت تحقق با مشکلاتی همراهند.



فیلم “بهشت اینجاست” به کارگردانی حمید سلیمان و تهیه‌کنندگی محمدصادق آذین در سال 1390 ساخته شده است. این فیلم هنوز به اکران عمومی درنیامده است.


در خلاصه داستان فیلم چنین آمده است که این فیلم داستان علی پسر بچه هفت ساله است اما او در جستجوی حرف های تازه است و جنگل که همه را می ترساند برای او دوست داشتنی‌ترین پناهگاه است.



“پرواز بادبادکها” به کارگردانی و تهیه‌کنندگی علی قوی تن از دیگر فیلم اکران نشده سینمای کودک است. این فیلم در سال 1390 در سی امین جشنواره فیلم فجر نمایش داده شد و هنوز به اکران عمومی درنیامده است.


“پرواز بادبادکها” درباره زندگی دشوار دانش‌آموزان است که معلم این مدرسه با سختی‌هایی قصد دارد با بچه‌های مدرسه همراه شود و مشکلات‌شان را برطرف کند.



“چتر سبز” به کارگردانی و تهیه‌کنندگی ناصر رفايی از دیگر فیلم هایی است که در سال 1390 ساخته شده ولی هنوز به اکران عمومی درنیامده است. این فیلم داستان مهران پسر بچه 10 ساله است كه پدر و مادرش قصد جدایي از هم را دارند به همراه مادر ناگزير به رفتن به سفری می گردد.


ناصر رفايی کارگردان این فیلم سینمایی پیش از این درباره اکران این فیلم سینمایی به خبرگزاری مهر گفته بود تاکنون چندان موفق نبوده ام اما پیگیر هستم. من تلاش خود را برای اکران این فیلم حتی به صورت کوتاه مدت و یا در سینماهای محدود انجام می دهم تا بتوانم بخشی از سینماها را برای آن مصادره کنم. می‌گویم مصادره چون اجازه ورود این سینما را به چرخه اکران نمی‌دهند.


فیلم “راه نجات” به تهیه کنندگی سعید سعدی و کارگردانی راما قویدل از دیگر فیلم هایی است که طبق اخبار و اطلاعات به دست آمده نیمه مرداد سال 1390 آماده نمایش بوده است اما هنوز رنگ پرده را ندیده است. این فیلم در منطقه صور در جنوب لبنان ساخته شده و داستان پرورشگاهی به نام -بهشت- در غزه است و توسط بازیگران کودک فلسطینی ساخته شده است. زبان اصلی این فیلم عربی است اما دوبله فارسی و زیر نویس شده است.


فیلم “شیر تو شیر” به تهیه کنندگی و کارگردانی ابراهیم فروزش است که در سال 1390 ساخته شده و هنوز به اکران در نیامده است. این فیلم داستان امیرعلی است. او در بدو تولد، مادرش را از دست می‌دهد و پدرش برای بزرگ کردن او مجبور شده دست به دامن زنان روستا شود تا او را شیر بدهند.


مهرداد خوشبخت کارگردانی که نخستین تجربه سینمای بلند خود را با فیلم “صدای پای من” به تهیه کنندگی جواد نوروزبیگی پشت سر گذاشته و تولید این فیلم را در سال 1390 به پایان رساند. این فیلم سینمایی هنوز به اکران عمومی در نیامده است. داستان این فیلم درباره دانیال قهرمان دو و ميداني در يكی از روستاهای مرزی كشور است که بر اثر برخورد با مين، پاي خود را از دست مي دهد. او با كمک معلم و خانواده اش و يک پای مصنوعی كه حرف می زند، دوران افسردگی را طی می كند. پای مصنوعی آرزو دارد كه واقعی شود و در كفش بو بگيرد! فرشته مهربان به او قول می دهد كه اگر پای خوبی برای يک بچه باشد، او را واقعی كند. شب مسابقه پای مصنوعی گم مي‌شود که رقيب دانيال آن را دزديده است.



“مادر پاییزی” به تهیه کنندگی و کارگردانی سیروس رنجبر در سال 1390 ساخته شده اما این فیلم هنوز به اکران عمومی در نیامده است.


این فیلم داستان کودک ۱۲ ساله ای است که به بیماری اوتیسم مبتلاست با پدر و پرستارش زندگی می‌کند. او می‌فهمد که مادرش زنده‌ است و در تهران زندگی می‌کند و برای جستجوی او راهی تهران می‌شود.



اما تعداد فیلم های اکران شده و اکران نشده در سال 1391  چهارده فیلم بوده و در این میان فیلم “کلاه قرمزی و بچه ننه” از جمله فیلم های پر فروش سال 1391 بوده است. همچنین دو فیلم” فرزند خوانده” به کارگردانی وحید نیکخواه آزاد و فیلم “بزرگ مرد کوچک” به کارگردانی صادق صادق دقیقی از جمله فیلم هایی است که مجوز اکران گرفته اما هنوز به پرده سينماها راه نيافته اند.


فیلم “آدم آهنی” به کارگردانی رحیم بهبودی‌فر و تهیه کنندگی مقصود جباری از جمله فیلم هایی است در 12 بهمن سال 1391 همزمان با سی و یکمین جشنواره فیلم فجر در گروه سینماهای آزاد اکران شد. “آدم آهنی” داستان پسر نوجوانی به نام سینا را روایت می کند. سینا به دلیل زیاده‌روی در بازی‌های كامپیوتری دچار توهماتی شده و والدین این پسرک توجهی به موضوع ندارند.



“سلام بر فرشتگان” به تهیه کنندگی حسن علیمردانی و ساخته فرزاد اژدری است. این فیلم درباره دختر بچه‌ای به نام شادی است که برای زنده نگه داشتن مادربزرگ بیمار خود دست به کارهای عجیبی می‌زند.


این فیلم آذرماه سال 1391 اکران شد.



فیلم ” اختاپوس” به کارگردانی سید جواد هاشمی و تهیه کنندگی سید مسعود اطیابی است که آبان ماه سال 1391 اکران شد.


این فیلم داستانی فانتزی دارد و گونه‌ای طراحی شده که در آن شخصیت‌های فولکلور، قدیمی و معروف ایرانی از جمله خاله سوسکه و آقا موشه، آهوی پیشونی سفید، عفریته، عجوزه، سالار، گرگ، روباه، خرس پلیس و نیز حضور دارند.



“کلاه قرمزی و بچه ننه” به کارگردانی ایرج طهماسب و تهیه کنندگی مجید مدرسی از دیگر فیلم های سینمای کودک است. این فیلم سومین فیلم سینمایی است که براساس شخصیت کلاه قرمزی پس از فیلم های “کلاه قرمزی و پسرخاله” و ” کلاه قرمزی و سروناز” ساخته شد. این فیلم سال 1391 در اکران عید فطر روی پرده رفت و به عنوان پرفروش‌ترین فیلم سینمای کودک در دو سال اخیر شناخته شد.



“فرزند خوانده” هم یکی دیگر از فیلم‌های تولیدی در سینمای کودک است که هنوز شانس اکران نداشته است. وحید نیکخواه آزاد کارگردان فیلم سینمایی “فرزندخوانده” پیش از این درباره اکران این فیلم گفته بود که زمان اکران به عهده فارابی است و هنوز زمان نهایی آن مشخص نشده است اما قاعدتا تا قبل از پاییز اکران نخواهد شد.


داستان این فیلم درباره چند خانواده است که موضوعات مشترکی را در رابطه با فرزند خواندگی و روابط فرزند با پدر و مادر دنبال می کند.



“بزرگ‌مرد کوچک” نخستین تجربه کارگردانی صادق صادق دقیقی در ژانر سینمای کودک است که تهیه کنندگی آن برعهده پروانه مرزبان بود.


قرار بود این فیلم که شرح رشادت های بهنام محمدی شهید 13 ساله است، سال گذشته به مناسبت آزادسازی خرمشهر در خرداد سال 1391 اکران شود اما اکران این فیلم به تعویق افتاد و حال قرار است این فیلم 20 مهر ماه سال 92 اکران شود.



“بچه های جسور ” به کارگردانی و تهیه کنندگی حجت الله سیفی از دیگر فیلم های ژانر سینمای کودک است که در سال 1391 ساخته شده و هنوز به اکران عمومی درنیامده است.


این فیلم درباره دانیال و خواهرش است که در یک جستجوی ذهنی وارد شهر قدیمی زیرزمینی می شوند که آدم های این شهر توسط جادوگری طلسم شده اند و آدم‌ها به شکل حیوان و مردان کوتوله درآمده‌اند.



فیلم “دامنه های سفید” به کارگردانی محمد ابراهیم معیری و تهیه کنندگی بهروز رشاد برای نمایش در جشنواره سی و یکم آماده بوده است و به گفته این تهیه کننده قرار بود اوایل سال جاری روی پرده رود اما هنوز اکران نشده است.


این فیلم عشق به حیوانات و احترام به طبیعت را به کودکان آموزش می دهد و داستان یک عقاب باستانی را روایت می کند که در دام سارقان اسیر می شود و خانواده ای در تکاپوی نجات این عقاب بر می آیند.



“روییدن در باد” نام فیلمی به کارگردانی رهبر قنبری و حسن امجد مقدم است. ساخت این فیلم آبان ماه سال 1390 به پایان رسیده است و در جشنواره سی ام فجر به نمایش در آمد اما هنوز اکران عمومی نشده و رهبر قنبری تیرماه امسال خبر از اکران این فیلم در پاییز داده است.


این فیلم داستان پسر 14 ساله‌ای را روایت می‌کند که مجبور است امتحانات سراسری‌اش را در مسیر کوچ ایل از قشلاق به ییلاق بگذراند که با سختی‌ها و مشقات فراوانی مواجه می شود.



” رویای سینما” به کارگردانی و تهیه کنندگی علی شاه حاتمی است. این فیلم در جشنواره بیست و پنجم فیلم کودک پروانه زرین بهترین کارگردانی را دریافت کرد. این فیلم قرار بود مهرماه سال گذشته اکران شود اما این اتفاق نیفتاد و شاه حاتمی کارگردان این فیلم سینمایی در گفتگویی که تیرماه سال جاری انجام داده بود با گلایه از فارابی گفته بود که اینقدر پیگیر موضوع اکران این فیلم بوده است که خسته شده است.


این فیلم داستان کاظم است او عاشق سینماست و این عشق برای او دردسرهایی به وجود می آورد.



فیلم “قبیله من” به کارگردانی فریال بهزاد و تهیه‌کنندگی غلامرضا آزادی سال 1391 آماده اکران بوده اما روی پرده نرفته است. غلامرضا آزادی درباره اکران این فیلم سینمایی گفت که در بلاتکلیفی مانده ام و شرایط بسیار نگران کننده است و نمی دانم چگونه می‌توان آن را به نمایش عمومی در آورد.


داستان این فیلم درباره 50 سال زندگی يک فيلمساز است كه در سه مقطع سال های 1335، 1350 و زمان معاصر در اصفهان اتفاق می افتد كه با يک خاطره آغاز و به صورت فيلم در فيلم روايت می‌شود.



فیلم سینمایی “گورداله و عمه غولی” ساخته و تولید نادره ترکمان سال گذشته در جشنواره فیلم کودک و نوجوان پروانه زرین فیلم بلند را کسب کرد اما هنوز به اکران عمومی درنیامده است. این فیلم درباره  پسر بچه شیطانی است که دیگران را آزار و اذیت می‌کند اما در شرایط خاص به کمک خانواده خود می آید و آنها را از مشکل نجات می دهد.


“مروارید” عنوان فیلمی از ساخته های سیروس حسن پور و به کارگردانی جواد نوروزبیگی است که در سال 1391 ساخته شده و هنوز به اکران عمومی درنیامده است. داستان این فیلم درباره صالح (منوچهر وثوق) است که پس از مرگ پدرش تأمين معاش خاله و مادرش (كارمن) را به عهده دارد.



فیلم “مصائب چارلی” به کارگردانی علیرضا سعادت نیا و تهیه کنندگی علیرضا سبط احمدی است. این فیلم هم در انتظار اکران عمومی است که به گفته کارگردان قرار است 6 ماه دوم سال جاری اکران شود.


این فیلم درباره کاکازاد فروشنده دوره‌گرد نفت و بنزین است که در منطقه اربیل کردستان زندگی می کند. او که عاشق فیلم و سینماست به طور اتفاقی روزی در بازار کهنه فروشی یک آپارات سینما را دیده و خریداری می‌کند.


آنچه از آمار تولیدات سینمای کودک برمی‌آید نشان از این دارد که آمار فیلم‌های تولید شده بسیار قابل دفاع‌تر از آمار آثار اکران شده است. بسیاری از فیلم‌های کودک هنوز رنگ اکران را ندیده‌اند و کارگردان و تهیه‌کننده آنها دیگر از پیگیری‌های مداوم خسته شده‌اند. خوابیدن سرمایه تهیه‌کنندگان که فیلم‌هایشان یا اکران نمی‌شوند و یا خیلی دیر اکران می‌شوند باعث می‌شود که چرخه تولید این حوزه هم از کار بیفتد.


به نظر می‌رسد نهادهای سینمایی باید هرچه سریعتر فکری به حال مشکل اکران سینمای کودک بکنند تا بزرگترین مشکل این حوزه حل شود.


گزارش از پریسا ساسانی

Check Also

کشف یک طرح مخفی پشت «مونالیزا»

یک دانشمند به کمک دوربین‌های پیشرفته یک طراحی مخفی در لایه‌های زیرین نقاشی «مونالیزا» کشف …